อาหารสายยาง สามารถเตรียมเองได้หรือไม่เตรียมเองได้แน่นอนครับ และเป็นวิธีที่ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มาก รวมถึงผู้ป่วยยังได้รับสารอาหารจากวัตถุดิบธรรมชาติที่สดใหม่อีกด้วย
การเตรียมเองแบบนี้เรียกว่า อาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) แต่เพื่อให้ได้สารอาหารที่ครบถ้วนและปลอดภัยระดับเดียวกับที่โรงพยาบาลทำ มีหลักเกณฑ์สำคัญที่คุณต้องยึดถือดังนี้ครับ:
1. สูตรมาตรฐานที่ควรทำให้ได้
เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยได้สารอาหารครบ 5 หมู่ ใน 1 วันควรประกอบด้วย:
กลุ่มโปรตีน: เนื้ออกไก่ลอกหนัง หรือ ไข่ขาวต้มสุก (ย่อยง่ายและโปรตีนสูง)
กลุ่มพลังงาน: ข้าวสวย (หรือข้าวกล้อง), ฟักทอง, หรือกล้วยน้ำว้า
กลุ่มใยอาหาร: ผักกาดขาว, ตำลึง หรือแครอท (ต้มจนเปื่อย)
กลุ่มไขมัน: น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันมะกอก (ช่วยให้พลังงานเข้มข้น)
กลุ่มวิตามิน: น้ำส้มคั้น หรือวิตามินเสริม (ตามแพทย์สั่ง)
2. ขั้นตอนการทำอย่างมืออาชีพ
ต้ม: ต้มวัตถุดิบทุกอย่างให้สุกและเปื่อยนุ่มที่สุด
ปั่น: นำส่วนผสมใส่โถปั่น เติมน้ำต้มสุกตามปริมาณที่กำหนด ปั่นจนเนื้อเนียนละเอียดเป็นเนื้อเดียว
กรอง (สำคัญมาก): ต้องกรองผ่านตะแกรงตาถี่ 1-2 ครั้ง เพื่อแยกพังผืดหรือกากที่ปั่นไม่ละเอียดออก ป้องกันสายยางอุดตัน
ตวง: ตวงปริมาตรรวมให้เป๊ะตามที่นักโภชนาการสั่ง (เช่น 1,000 ml หรือ 1,200 ml)
3. ข้อควรระวัง (เพื่อความปลอดภัย)
ความสะอาด: อุปกรณ์ทุกชิ้นต้องลวกน้ำร้อน อาหารที่ทำเสร็จถ้ายังไม่ให้ทันที ต้องแช่เย็นภายใน 30 นาที
การเก็บรักษา: อาหารปั่นทำเองเก็บในตู้เย็นได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมง หากนำออกมาทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง ห้ามนำมาใช้เด็ดขาด เพราะบูดเสียง่ายมากครับ
อุณหภูมิก่อนให้: หากเอาอาหารออกมาจากตู้เย็น ควรวางพักให้อุ่นเท่าอุณหภูมิห้อง หรือแช่ในน้ำอุ่นก่อนให้ผู้ป่วย (ห้ามให้ขณะเย็นจัดเพราะจะทำให้ท้องเสีย)
📊 ตารางสรุป: ทำเอง VS ซื้อสำเร็จ
หัวข้อ อาหารทำเอง (ปั่นผสม) อาหารทางการแพทย์ (สำเร็จรูป)
งบประมาณ ประหยัดกว่ามาก ราคาสูงกว่า
ความสะดวก ใช้เวลาเตรียมและล้างอุปกรณ์ สะดวก เปิดเทหรือชงได้เลย
สารอาหาร ได้จากธรรมชาติ แต่อาจไม่เป๊ะ คำนวณมาให้เป๊ะตามสูตร
ความเสี่ยง เสี่ยงสายตันถ้ากรองไม่ดี ไม่ตัน ไหลผ่านสายง่าย
💡 มุมมอง
ถ้าคุณมีเวลาและอยากประหยัด การทำเองคือทางเลือกที่ดีครับ แต่ผมแนะนำว่าควรมี "อาหารทางการแพทย์แบบผง" ติดบ้านไว้สำรอง 1-2 กระป๋อง เผื่อในวันที่ติดธุระหรืออุปกรณ์ปั่นมีปัญหา จะได้มีอาหารให้ผู้ป่วยได้ทันเวลาครับ
